Reklama: dobre sportowe tarcze hamulcowe tuning hamulce | talento | Sprawdzony bmw serwis we Wrocławiu | Guerlain | JOOP


Warning: curl_setopt() function.curl-setopt: CURLOPT_FOLLOWLOCATION cannot be activated when in safe_mode or an open_basedir is set in /home/wikipedie/domains/samochodziki.info/public_html/tresc.php on line 273
Pruszków – Wikipedia, wolna encyklopedia

Pruszków

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Skocz do: nawigacji, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy miasta w województwie mazowieckim. Zobacz też: inne miejscowości o tej nazwie.
Pruszków
Herb Flaga
Herb Pruszkowa Flaga Pruszkowa
Dewiza: kolej na Pruszków!
Województwo mazowieckie
Powiat pruszkowski
Gmina
• rodzaj		 Pruszków
miejska
Prawa miejskie 1916
Prezydent miasta Jan Starzyński
Powierzchnia 19,19[1] km²
Ludność (2008)
• liczba
• gęstość
55 971[1]
2917 os./km²
Strefa numeracyjna
 +48 22
Kod pocztowy 05-800 do 05-804
Tablice rejestracyjne WPR
Położenie na mapie Polski
"Tło mapy lokalizacyjnej, z zaznaczonymi granicami"
"Pruszków"
Pruszków
52°10'N 20°48'E / 52.167, 20.8Na mapach: 52°10'N 20°48'E / 52.167, 20.8
TERC
(TERYT)		 1142021021
Miasta partnerskie Niemcy Esslingen
Włochy Impruneta
Polska Prószków
Urząd miejski
ul. Kraszewskiego 14/16
05-803 Pruszków
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Strona internetowa miasta

Pruszków – miasto i gmina w województwie mazowieckim, w powiecie pruszkowskim, położone nad Utratą.

Pruszków jest częścią aglomeracji warszawskiej, w której dochody na jednego mieszkańca są najwyższe w Polsce. Do Pruszkowa prowadzą Aleje Jerozolimskie, których przedłużenie na terenie miasta stanowi Aleja Wojska Polskiego. W Pruszkowie lokują swoje inwestycje wielkie koncerny zagraniczne. Liczba mieszkańców wzrasta dzięki budowie wielu nowoczesnych osiedli oraz dobrej lokalizacji. Dojazd Warszawską Koleją Dojazdową, Szybką Koleją Miejską lub Kolejami Mazowieckimi z Pruszkowa do samego centrum Warszawy trwa od 21 do 26 minut.

W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa warszawskiego.

Według danych z 30 czerwca 2006 roku 16 miasto liczyło 55 387 mieszkańców.

Spis treści

edytuj Dane ogólne

Ośrodek przemysłowo-usługowy i mieszkaniowy. Różnorodny przemysł, zakłady farmaceutyczne (Herbapol) i kosmetyczne (L'Oréal), a także centra logistyczne (np. Millennium Logistic Park) i kolejowy terminal kontenerowy. Ważny ośrodek sportu i rekreacji południowo-zachodniej części aglomeracji warszawskiej, który obejmuje: halę sportową "Znicz", Stadion piłkarski, Olimpijski Tor Kolarski "BGŻ Arena", na którym odbyły się we wrześniu 2008 roku Mistrzostwa Europy, a w 2009 roku Mistrzostwa Świata w kolarstwie torowym, Aqua Park "Kapry", cztery parki (w tym park Potulickich z unikatowym układem przestrzennym), zaplecze naukowo-dydaktyczne w postaci Wyższej Szkoły Kultury Fizycznej i Turystyki, siedziba Polskiego Związku Kolarskiego.

edytuj Historia

Pałac Potulickich
Muzeum Starożytnego Hutnictwa Mazowieckiego w Pruszkowie, oficyna pałacu Potulickich
Deptak
SKM

Osada była wzmiankowana w XVI wieku, a prawa miejskie otrzymała w 1916 roku. Korzystnie na rozwój Pruszkowa wpłynęło uruchomienie Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej w XIX wieku i w 1927 roku – Elektrycznej Kolei Dojazdowej.

W czasie powstania styczniowego w nocy z 1 na 2 listopada 1864 roku dwa szwadrony powstańcze rozpoczęły szturm na rosyjskie posterunki wojskowe położone na stacjach kolejowych w Pruszkowie i Grodzisku Maz.

We wsi Tworki (obecnie dzielnica Pruszkowa) w 1891 roku wybudowano szpital dla psychicznie chorych.

W czasie I wojny światowej, 12–18 października 1914 roku została stoczona bitwa o Pruszków. Podczas walk wojskom rosyjskim udało się odepchnąć Niemców na linię Płock – Bzura – Rawka, tam, gdzie linia frontu utrzymała się do roku 1915.

W 1923 roku powstał klub sportowy TUR Pruszków.

W 1944 roku mieścił się tu niemiecki obóz przejściowy Dulag 121 dla wysiedlonych przez hitlerowców mieszkańców Warszawy (Dulag 121 - Pruszków).

W czasie II wojny światowej zginęło z rąk hitlerowców ok. 1500 Żydów (prawie cała ludność żydowska mieszkająca w Pruszkowie). Prawie 100 mieszkańców Pruszkowa zginęło jako żołnierze Wojska Polskiego na frontach II wojny światowej, a przeszło tyle samo pruszkowian zginęło jako żołnierze AK.

17 stycznia 1945 roku Pruszków został wyzwolony spod okupacji niemieckiej i zajęty przez należące do koalicji antyhitlerowskiej oddziały Armii Czerwonej.

26 marca 1945 roku – szesnastu przedstawicieli Polskiego Państwa Podziemnego, zaproszonych na rozmowy do Pruszkowa, do willi przy obecnej al. Armii Krajowej, zostało aresztowanych przez NKWD i wywiezionych do Moskwy (zobacz: proces szesnastu).

Po wojnie Pruszków stał się jednym z większych ośrodków przemysłowych na Mazowszu.

W Pruszkowie znajduje się Muzeum Starożytnego Hutnictwa Mazowieckiego oraz dwór i park krajobrazowy z XIX wieku.

Najstarszą dzielnicą obecnego Pruszkowa jest Żbików (obejmujący północną część miasta), który był wzmiankowany już w 1236 roku.

edytuj Struktura powierzchni

Według danych z roku 2002 6 Pruszków ma obszar 19,15 km², w tym:

  • użytki rolne: 18%
  • użytki leśne: 0%.

Miasto stanowi 7,77% powierzchni powiatu.

edytuj Demografia

Dane z 31 grudnia 2006 2:

Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni
jednostka osób  % osób  % osób  %
populacja 55 452 100 29 649 53,4 25 803 46,6
gęstość zaludnienia
(mieszk./km²)		 2885 1540,6 1344,4

Według danych z roku 2006 6 średni dochód na mieszkańca wynosił 2033,15 zł.

edytuj Ludność w latach

Pruszków jest częścią aglomeracji warszawskiej liczącej w 2004 r. 2 678 900 mieszkańców.

edytuj Osoby związane z Pruszkowem

edytuj Kościoły

Kościół św. Kazimierza

Na terenie miasta działalność duszpasterską prowadzą następujące kościoły:

edytuj Katolickie

edytuj Protestanckie

edytuj Inne

edytuj Przemysł

Z powyższych zakładów do dnia dzisiejszego funkcjonuje jedynie fabryka ołówków.

  • Zakłady przemysłowe założone w drugiej połowie XX wieku:
    • Zakłady Zielarskie "Herbapol" Pruszków
    • fabryka telewizorów Daewoo Electronics Manufacturing Poland Sp. z o.o.

edytuj Zabytki

(wg wykazu KOBiDZ z 2009)

edytuj Centrum miasta

Stacja kolejowa Pruszków
  • kościół par. p.w. sw. Kazimierza, ul. Hubala, pocz. XX, nr rej.: 1091/1041 z 27.12.1973
  • cmentarz par. rzym.-kat., ul. Cmentarna, 1914, nr rej.: 1338 z 5.09.1988
    • mauzoleum Bielawskich, nr rej.: j.w.
  • cmentarz żydowski, ul. Lipowa 50, pocz. XX, nr rej.: 1339 z 27.12.1988
    • dom pogrzebowy, nr rej.: j.w.
  • dworzec kolejowy, ul. Sienkiewicza 2, 1924, nr rej.: A-778 z 7.01.2008
    • budynek gospodarczy, 1924, nr rej.: j.w.
    • wodociągowa wieża ciśnień, 1924-30, nr rej.: j.w.
  • willa „Orleówka” z ogrodem, ul. Dąbrowskiego 3, 1930, nr rej.: 1272-A z 23.09.1985
  • pałacyk „Sokoła”, ul. Kościuszki 41, 1867, nr rej.: A-664 z 4.01.2006
  • zespół dworski Potulickich, ul. Prusa / Kościuszki, XIX, nr rej.: 1089/491/62 z 26.03.1962:
    • pałacyk
    • park
    • lodownia, ul. Prusa 9, nr rej.: 1287 z 16.02.1987
  • pałac, ul. 17 Stycznia 77 / Prusa 25/27, 1900, nr rej.: 889 z 24.05.1976

edytuj Żbików

Budynek ZNTK Pruszków
  • Zakłady Napraw Taboru Kolejowego, ul. 3 Maja 8, k. XIX-XX, nr rej.: 1-A z 29.03.1999:
    • budynek dyrekcji
    • park
    • kuźnia
    • odlewnia
    • modelarnia
    • obręczarnia
    • hala remontu obrabiarek
    • hala napraw wagonów osobowych
    • hala napraw wagonów towarowych
    • bocznica kolej. z pomnikiem
    • brama z fragm. ogrodzenia
    • bunkier
    • 3 wieżyczki strzelnicze
  • kościół par. p.w. Niepokalanego Poczęcia NMP, ul. 3 Maja 126, pocz. XX, nr rej.: 1092/1042 z 27.12.1973
  • cmentarz par. rzym.-kat., ul. Domaniewska, 1 poł. XVIII – XX, nr rej.: 1472 z 20.02.1991
  • zespół ogrodniczy Hosera, ul. Żbikowska 56, 1898-XX:
    • willa, nr rej.: 1501-A z 8.01.1992
    • park-arboretum, nr rej.: j.w.
    • ogrodzenie z brama, nr rej.: j.w.
    • ogrodnictwo, nr rej.: 1500-A z 8.01.1992:
    • budynek zarządcy
    • szklarnia
    • stajnia
    • piwnica
    • wiatrak
    • transformator
    • ogród
    • ogrodzenie

edytuj Tworki

Kościół pw. Przemienienia Pańskiego w Tworkach
  • zespół urbanistyczno-architektoniczny szpitala, ul. Partyzantów 2/4, 1881-XX, nr rej.: 1281 z 2.01.1987:
    • 22 budynki
    • cerkiew, ob. kościół rzymsko-katolicki
    • cmentarz z 1939 r.
    • ogrodzenie
  • cmentarz przy szpitalu psychiatrycznym, ul. Partyzantów 9, nr rej.: 1342 z 27.09.1988
    • kaplica, nr rej.: j.w.

edytuj Sport

Stadion Znicza Pruszków w nocy
Wnętrze krytego toru kolarskiego BGŻ Arena w Pruszkowie

W Pruszkowie są dwa kluby sportowe biorące udział w rozgrywkach na poziomie pierwszoligowym – Miejski Klub Sportowy "Znicz" (piłka nożna) i "Znicz Basket" (koszykówka mężczyzn) oraz występujący od sezonu 2009/2010 w ekstraklasie PTS "Lider" (koszykówka kobiet). Na terenie miasta działa również kilka mniejszych klubów sportowych. Poniższa lista przedstawia najważniejsze kluby sportowe:

Pruszków posiada też krytą pływalnię[7], kryty tor kolarski BGŻ Arena[8] i halę widowiskowo-sportową[9].

edytuj Dzielnice i osiedla Pruszkowa

Kościół parafialny pw. Niepokalanego Poczęcia N.M.P. na Żbikowie

Miasto podzielone jest na osiedla i dzielnice[10]:

edytuj Transport

W mieście krzyżują się drogi wojewódzkie:

Przez miasto przebiega linia kolejowa Warszawa – Skierniewice oraz linia WKD Warszawa – Grodzisk Mazowiecki/Milanówek. Od 1 lipca 2006 z Pruszkowa do stacji Sulejówek-Miłosna kursuje Szybka Kolej Miejska.

edytuj Sąsiednie gminy

Brwinów, Michałowice, Ożarów Mazowiecki, Piastów

Przypisy

  1. ↑ 1,0 1,1 Dane Głównego Urzędu Statystycznego: Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 31 XII 2008 r.). [dostęp 1.10.2009].
  2. ↑ Sala Królestwa Świadków Jehowy ul. Długa 54
  3. ↑ Karate Klub Pruszków
  4. ↑ MKSZnicz
  5. ↑ Strona piłkarzy Znicza Pruszków
  6. ↑ Klub Pruszkowski
  7. ↑ Kryta pływalnia
  8. ↑ BGŻ Arena – tor kolarski w Pruszkowie
  9. ↑ Hala sportowa
  10. ↑ Przewodnik po Pruszkowie

edytuj Zobacz też

edytuj Linki zewnętrzne

p • d • e
Dzielnice Pruszkowa
Herb Pruszkowa
p • d • e
Powiat pruszkowski
Miasta
Brwinów • Piastów • Pruszków
 Herb powiatu pruszkowskiego
Gminy miejskie
Piastów • Pruszków
Gminy miejsko-wiejskie
Gminy wiejskie